Seit 2016 begleitet The Poetry Project junge Menschen mit Fluchterfahrung auf ihrem Weg, die Sprache als Werkzeug der Selbstermächtigung zu nutzen. In hunderten Workshops sind tausende Texte entstanden – mutig, zart, politisch. Die Worte unserer Autor*innen bewegen, verbinden und verändern. Viele von ihnen sind heute nicht nur Künstler*innen, sondern Bürger*innen dieses Landes, haben Deutsch gelernt, studiert, Ausbildungen abgeschlossen. Sie übernehmen Verantwortung – auch bei The Poetry Project.
Eine neue Generation übernimmt das Wort:
Im Rahmen des Projekts „Gemeinsam Geschichte schreiben“ – gefördert von der Deutschen Postcode Lotterie – wurden zehn junge Erwachsene zu Workshopleiter*innen für kreatives Schreiben ausgebildet. In mehreren Modulen lernten sie kreative Gruppenprozesse zu gestalten und eigene Lesungen zu organisieren. Sie leiten Workshops an Schulen, in Bildungszentren und Kultureinrichtungen – als Expert*innen ihrer eigenen Geschichte.
Sie zeigen, was Teilhabe wirklich heißt:
Unsere neuen Trainer*innen stehen für Teilhabe auf Augenhöhe: selbstbewusst, gestaltend, gleichberechtigt. Sie sind Brückenbauer*innen zwischen Lebenswelten, Sprachen und Biografien – und wichtige Vorbilder für eine Gesellschaft im Wandel. Sie bringen nicht nur das Handwerkszeug zum Schreiben mit, sondern auch das, was man nicht lernen kann: gelebte Erfahrung, Perspektivwechsel und Haltung.
Ein Aufruf zum Zuhören, Lernen und Mitgestalten:
2025 und 2026 bringt The Poetry Project Schreibworkshops, Lesungen und pädagogisches Begleitmaterial an Schulen in Berlin, Brandenburg und darüber hinaus.
Sie arbeiten in einer Schule, Bildungsstätte oder Hochschule? Sie suchen kreative Formate für Demokratiebildung und kulturelle Teilhabe? Sie wollen mitgestalten, mitdenken, mitwirken? Dann nehmen Sie gerne Kontakt mit uns auf.
Gemeinsam schreiben wir Geschichte.
عکس © Mapping the In Between Foto Sascha Hoecker Potsdam
شاهدانِ فردا – داستانهایی از آلمانیهای فردا، یک پروژهی ابتکاری، مبتنی بر دیالوگِ ادبی است که جوانانی با پیشزمینهی پناهجویی را در بیان تجربیاتشان در قالب شعر، توانمندسازی میکند. ما میخواهیم صحنه و بستری فراهم کنیم برای شنیده شدن داستانهای کسانی که در گروههای صدها و هزاران نفری موطن خود، کشورهایی مثل افغانستان، اریتره، ایران، عراق، کردستان، سوریه و اوکراین را در سالهای اخیر ترک کردهاند. سرگذشت آنها در رسانههای اصلی آلمان در این سالها به صورت گسترده روایت شده، اما نه از زبانِ خودشان. این تعاملِ پویا میان کسانی که در این کشور بزرگ شدهاند و جامعهی مهاجران، تنشها را کاهش میدهد و سندی بیهمتا از تاریخ این موج اخیرِ مهاجرت، خلق میکند.
در این مسیر ما با موسسهی PEN برلین همراه شدهایم؛ سازمانی که نویسندگانِ وابسته به آن، شاعران جوان ما را در مسیر ادبیشان راهبری میکنند. برخی از این نویسندگان خودشان هم پیشزمینهی مهاجرت دارند و برخی نه. دستهی اول خودشان الگوهایی از مهاجرتِ موفق به آلمان، برای شاعرانِ جوان ما محسوب میشوند. پروژهی ما از قالبِ ادبی شعر به طور خاص برای ثبت احساسات و سرگذشتِ این شاعران به صورت منظوم استفاده میکند. بدین شکل تجربههایی که در ابتدا بیانناشدنی و «غریبه» به نظر میرسیدند، از طریق یک دیالوگِ هنری، صورتی آشنا و بیانپذیر مییابند. پیشفرضهای غلط بر ضد مردمانی که از نژاد، دین یا اهل کشوری دیگر هستند، معمولا وقتی این آدمها در کشوری در اقلیت هستند، یا افراد جامعه اطلاع کمی دربارهی آنها دارند، بسیار رایج است. یکی از رسالتهای اصلی ادبیات اینست که آدمها با نوشتن از سرگذشت خودشان، حس همذاتپنداریِ دیگرانی را که سرگذشتی مشابه داشتهاند برانگیزانند، و به کسانی که سرگذشتی کاملا متفاوت داشتهاند، حسی از شناختْ نسبت به سرگذشتِ «دیگران» القاء کنند.
Wir leben hier wirklich in so einer Art Bubble. Es tut uns einfach gut, uns mit diesen Notsituationen auseinanderzusetzen. Das ist, glaube ich, ein großes Geschenk.
شاعران جوانِ ما به زبان مادری خودشان، در مورد موضوعاتی شعر میسرودند که همهی ما را تحت تاثیر قرار میداد. شعرها به موضوعاتی از این قبیل میپرداخت که این شاعران چه تجربههایی را از سر گذرانده بودند، چه انتظاراتی داشتند و آینده را چگونه میدیدند. معنای خارجی بودن و حسرت، امید و عشق و سیاستِ روز نیز از جمله موضوعاتی بودند که در شعرها به آنها پرداخته میشد.
نها در پایان هر روز از کارگاهها کارشان را ارائه میدادند. شعرها در پایانِ هر کارگاه با صدای بلند در جمع خوانده میشد و شرکتکنندگان به صورت گروهی، در رسیدن به بهترین ترجمه برای هر بخش از متن یا هر کلمه یا اصطلاح همکاری میکردند. این لحظات، لحظاتِ شگفتانگیزِ رسیدن به درک مشترک بود؛ چیزی که ما امید داشتیم آنرا در سطح جامعه گسترش دهیم. شعرهایی که در این کارگاهها ساخته و پرداخته میشد، در شعرخوانیها و فستیوالهای ادبی، مجلات، گزارشهای رادیویی، تئاترها و فیلمها گنجانده و خوانده میشد تا گفتوگوی میانفرهنگیای که در قالب این پروژه جریان داشت، مخاطبانِ هر چه بیشتری، حتی پس از پایان پروژه بیابد.
اولین گزیدهی اشعار کارگاههای ما به مناسبت افتتاحیهی فستیوال بینالمللی ادبیات برلین در سال ۲۰۱۶ منتشر شد. این مجموعه در سال ۲۰۱۸ جایزهی شعر السه لاسکهشولر را دریافت کرد. یک نسخهی چاپی چهارزبانه از این مجموعه با عنوانAllein nach Europa (Fled to Europe). هم اکنون از فروشگاه آنلاین ما قابل خریداری است. در سال ۲۰۱۹ روژین نامر و شاهضمیر هتاکی جایزهی THEO (جایزهی ادبی برلین-براندنبورگ برای ادبیات جوانان) را در بخش شعر و چندزبانهها دریافت کردند. روژین همچنین چند جایزه در lyrix (مسابقهی ملی شعر جوانان) نیز دریافت کرده است. او در سال ۲۰۱۹ جایزهی ماهانهی این رقابت را دریافت کرد و در سال ۲۰۲۰ جایزهی سالانهی آن را برنده شد و در نهایت در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ به عضویت هیئت داورانِ این جشنوارهی ادبی درآمد. در پایان پروژه یک گزیدهی مفصل با عنوان Ich wollte bleiben. Ich ging. (I wanted to stay. I left.) منتشر شد که در فروشگاه آنلاین ما برای خرید در دسترس است.
عکس © Rottkay
